W dzisiejszych czasach nie wyobrażamy sobie już życia bez samochodu. Towarzyszy nam wszędzie: jeździmy nim do pracy, na zakupy i do lekarza. Także w działalności gospodarczej jest niezbędnym elementem usprawniającym pracę w firmie.
Możesz korzystać ze swojego prywatnego samochodu, kupić auto do majątku firmy lub prywatny samochód wprowadzić oświadczeniem do środków trwałych.
A co w momencie, gdy dany samochód będący środkiem trwałym firmy nie jest już Ci potrzebny, z uwagi np. na zakup nowego pojazdu? Masz kilka możliwości do wyboru. Jedna z nich to sprzedaż samochodu, wystawienie faktury i opodatkowanie przychodu w zależności od formy opodatkowania oraz od statusu podatnika VAT.
Wielu przedsiębiorców jednak decyduje się na podarowanie samochodu najbliższym. Jest to częsty krok przedsiębiorców, którzy wymieniają flotę w swojej jednoosobowej działalności gospodarczej. Auto jest sprawne, szkoda Ci przekazać je w obce ręce, a wiesz, że może posłużyć Twojej rodzinie.
Tylko jak dokonać wszelkich formalności i z czym się one wiążą? Właśnie teraz postaramy się odpowiedzieć na te pytania, abyś, podpisując umowę, nie zafundował sobie i obdarowanemu problemów z Urzędem Skarbowym, który potrafi bardzo skrupulatnie badać wszelkie przesunięcia majątkowe na linii firma–rodzina.
Najważniejsze informacje
✔ samochód firmowy można przekazać w formie darowizny,
✔ przedsiębiorca nie zapłaci podatku PIT od darowizny,
✔ w niektórych przypadkach powstanie obowiązek rozliczenia podatku VAT,
✔ najbliższa rodzina może skorzystać ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn,
✔ aby skorzystać ze zwolnienia, należy zgłosić darowiznę na formularzu SD-Z2 w terminie 6 miesięcy.
Czym jest darowizna?
Zacznijmy od wyjaśnienia definicji darowizny. Jest to nieodpłatne przekazanie składnika majątku (pieniędzy, nieruchomości, samochodu czy praw) drugiej osobie lub organizacji. Jej główną cechą jest to, że darczyńca przekazuje coś ze swojego majątku, a obdarowany nie musi dawać niczego w zamian. Darowizna może zostać dokonana na podstawie umowy darowizny, a w niektórych przypadkach wymaga formy aktu notarialnego. Warto zwrócić uwagę na to, że przy relacjach małżeńskich darowizna może wymagać uczestnictwa obojga małżonków podczas podpisywania dokumentów.
Jak przekazać samochód firmowy w darowiźnie?
Jako właściciel jednoosobowej działalności gospodarczej masz prawo podarować auto na dwa sposoby. Każdy z nich rodzi nieco inne konsekwencje na gruncie podatku dochodowego, podatku od towarów i usług oraz podatku od spadków i darowizn.
Darowizna bezpośrednio z majątku firmy
Pierwszą opcją jest dokonanie darowizny bezpośrednio z majątku firmy. W tym przypadku samochodu nie wycofuje się z ewidencji środków trwałych. Darowizna ma nieodpłatny charakter, w związku z czym jest całkowicie neutralna podatkowo. Po stronie przedsiębiorcy nie powstaje przychód podlegający opodatkowaniu PIT. Jednak w przypadku podatku VAT wszystko zależy od tego, czy podczas zakupu auta odliczyłeś podatek naliczony. Warto zaznaczyć, że również późniejsze naprawy czy zakup części zamiennych mają wpływ na skutki podatkowe darowizny i należy te skutki ocenić indywidualnie.
Gdy nigdy nie byłeś czynnym podatnikiem podatku VAT, a co za tym idzie nie odliczałeś podatku od towarów i usług od zakupów związanych z nabyciem lub użytkowaniem pojazdu, to przy darowiźnie nie masz obowiązku uiszczać podatku VAT do Urzędu Skarbowego.
Wycofanie samochodu z działalności i późniejsza darowizna
Znacznie popularniejszą opcją jest dwuetapowy proces polegający najpierw na podjęciu decyzji o wycofaniu auta z działalności gospodarczej, a dopiero później na dokonaniu darowizny już jako osoba fizyczna niebędąca przedsiębiorcą. Tu również, jeśli przy nabyciu przysługiwało Ci prawo do odliczenia VAT, rodzi się obowiązek jego zapłaty. Jednak ta opcja pozwala na wyraźne oddzielenie majątku prywatnego od majątku firmowego.
Jako darczyńca nie zapłacisz podatku dochodowego PIT od wartości auta, a obdarowany traktuje ten przychód na podstawie obowiązujących przepisów o podatku od spadków i darowizn.
Co z amortyzacją i kosztami?
Warto podkreślić, że w obu wariantach darowizna oznacza automatyczne zakończenie amortyzacji pojazdu w Twojej firmie. Aby móc dokonywać odpisów amortyzacyjnych, musisz być właścicielem lub współwłaścicielem danego składnika majątku. Nie masz również obowiązku dokonywania korekt VAT od paliwa w firmie ani korygowania kosztów dotyczących pojazdu poniesionych do dnia darowizny.
Warto pamiętać
Darowizna samochodu powoduje zakończenie jego amortyzacji, jednak nie wymaga korygowania kosztów eksploatacyjnych ani wcześniej odliczonego VAT od paliwa.
Czy obdarowany zapłaci podatek?
To, czy obdarowany zapłaci podatek od spadków i darowizn, w obu powyższych wariantach zależy od stopnia waszego pokrewieństwa. Obdarowany zaliczający się do pierwszej grupy podatkowej, czyli małżonek, dzieci, wnuki, rodzice i dziadkowie, a także pasierb, rodzeństwo, ojczym i macocha, jest zwolniony z podatku bez względu na wartość samochodu.
Oznacza to, że niezależnie od tego, czy samochód jest wart 5 tysięcy złotych czy 100 tysięcy złotych, darowizna nie będzie wiązała się z żadnymi kosztami dla Twojego obdarowanego. Warto podkreślić, że aby skorzystać ze zwolnienia, obdarowany musi spełnić istotny warunek. Musi bowiem zgłosić ten fakt do Urzędu Skarbowego na formularzu SD-Z2 w nieprzekraczalnym terminie sześciu miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego (zawarcia umowy darowizny). Niedopełnienie tego obowiązku będzie skutkowało utratą prawa do zwolnienia z podatku.
Co to oznacza? Gdy obdarowany zapomni poinformować Urząd Skarbowy o otrzymaniu darowizny w ustawowym terminie, będzie zobligowany do zapłaty podatku na zasadach ogólnych od całej wartości pojazdu. Jeżeli wartość samochodu lub suma darowizn od tej samej osoby w ciągu pięciu lat nie przekracza kwoty wolnej od podatku (36 120 zł), zgłoszenie darowizny nie jest formalnie wymagane. W praktyce, aby uniknąć ryzyka przeoczenia tego progu, sugeruje się zgłaszanie Urzędowi Skarbowemu każdej otrzymanej darowizny.
Sprzedaż samochodu przez obdarowanego
Jeśli obdarowany dokona wszelkich formalności i obowiązków w terminie, będzie mógł cieszyć się nowym autem bez dodatkowych kosztów. Odbiorcę darowizny obowiązują standardowe przepisy dla osób prywatnych. Oznacza to, że może on sprzedać podarowany samochód bez podatku PIT już po upływie sześciu miesięcy. Okres ten liczymy od końca miesiąca, w którym otrzymał darowiznę.
Jest to w pełni legalna i potwierdzona w wielu interpretacjach ścieżka optymalizacji podatkowej. Jeżeli obdarowany nie będzie wykorzystywał samochodu do czynności opodatkowanych VAT, lecz będzie korzystał z niego wyłącznie jako osoba prywatna, sprzedaż samochodu nie będzie podlegała VAT, niezależnie od jego wartości.
Podsumowanie
Podsumowując, przepisy pozwalają na przekazanie samochodu firmowego w formie darowizny członkowi najbliższej rodziny bez konieczności płacenia wysokich podatków. Największą zaletą tego rozwiązania jest ominięcie 6-letniego okresu karencji w podatku PIT, który obowiązywałby Cię przy standardowej sprzedaży auta firmowego lub wycofanego z firmy. Członek rodziny może sprzedać samochód bez podatku PIT i VAT już po upływie pół roku od jego otrzymania. Cała procedura wymaga jednak zachowania odpowiedniej kolejności działań – podpisania umowy darowizny oraz złożenia formularza SD-Z2 w Urzędzie Skarbowym.
