Urlop macierzyński w działalności gospodarczej

Rola młodej przedsiębiorczyni to nie tylko borykanie się ze sprawami urzędowymi, ciągle zmieniającymi się przepisami oraz pozyskiwaniem i utrzymaniem klientów. To często również balansowanie między sferą zawodową, a życiem prywatnym. Prowadzenie jednoosobowej działalności daje ogromną elastyczność i niezależność. Jednak planowanie macierzyństwa dla przedsiębiorczej kobiety może stać się jednym z większych wyzwań. Nieznajomość rozwiązań, które oferuje prawo może wywołać bowiem niepotrzebny stres.

Jednak czy faktycznie prowadzenie firmy i planowanie ciąży to nie jest dobry pomysł? Odpowiedzmy sobie na to pytanie w tym artykule.

Urlop macierzyński a działalność gospodarcza

Prowadząc działalność gospodarczą nie masz gwarantowanego urlopu w klasycznym rozumieniu Kodeksu Pracy. Nie obowiązują Cię te same mechanizmy ochronne, a zasiłek nie jest przyznany automatycznie.

Warto jednak pamiętać, że system ubezpieczeń społecznych w Polsce daje kobietom będącym właścicielkami firm możliwość skorzystania z konkretnych świadczeń pieniężnych. Wymagają one natomiast świadomego planowania, znajomości przepisów ubezpieczeniowych oraz odpowiedniej strategii podatkowo-składkowej.

Ubezpieczenie chorobowe – podstawa do otrzymania zasiłku

Gdy jednoosobowa działalność jest Twoim jedynym źródłem dochodu, kluczem do uzyskania prawa do świadczenia macierzyńskiego z tytułu urodzenia dziecka jest podleganie pod dobrowolne ubezpieczenie chorobowe w ZUS.

Z reguły każdy przedsiębiorca podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu. Ubezpieczenie chorobowe jest z kolei całkowicie dobrowolne. Do Ciebie należy decyzja czy chcesz je opłacać.

Warto pamiętać, że bez zgłoszenia się do niego matka nie ma prawa ani do zasiłku chorobowego w ciąży, ani do zasiłku macierzyńskiego po porodzie.

Warunkiem koniecznym przy zasiłku chorobowym jest okres wyczekiwania.

Co to oznacza?

Musisz opłacać składkę chorobową przez minimum 90 dni ciągłego ubezpieczenia. Zasiłek macierzyński przysługuje Ci już od pierwszego dnia ubezpieczenia. Wystarczy, że w dzień porodu podlegasz pod ubezpieczenie chorobowe.

Uczula się jednak, że ZUS krótki okres zgłoszenia do ubezpieczenia chorobowego przed porodem może potraktować jako próbę wyłudzenia zasiłku. Zgłaszając się do „chorobówki” na dzień przed pojawieniem się Twojego dziecka na świecie przygotuj się więc na możliwą kontrolę z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Działalność gospodarcza i umowa o pracę

Jeśli prowadzisz firmę i jednocześnie pracujesz na etacie, z którego otrzymujesz wynagrodzenie równe lub wyższe minimalnej krajowej to z działalności gospodarczej opłacasz tylko składkę zdrowotną.

Tym samym prawo do urlopu macierzyńskiego przysługuje Ci tylko z tytułu umowy o pracę.

Pamiętaj!

Gdy działalność gospodarcza jest jedynym źródłem Twojego dochodu i korzystasz aktualnie z ulgi na start w ZUS również nie możesz skorzystać z zasiłku macierzyńskiego. Planując ciążę przy zakładaniu działalności gospodarczej warto przeanalizować czy nie lepiej zrezygnować z tej ulgi i opłacać od razu składkę chorobową.

Ile wynosi zasiłek macierzyński?

Wysokość zasiłku macierzyńskiego zależy od podstawy wymiaru składek z 12 miesięcy poprzedzających poród.

Spełniając odpowiednie kryteria, takie jak złożenie wniosku o zasiłek w odpowiednim czasie masz do wyboru dwie opcje zasiłkowe:

• 100% podstawy przez okres odpowiadający urlopowi macierzyńskiemu (20 tygodni) oraz 70% podstawy przez okres urlopu rodzicielskiego (31 tygodni),
• 81,5% podstawy przez cały okres pobierania świadczenia.

Jak złożyć wniosek o zasiłek macierzyński?

Aby otrzymać zasiłek macierzyński należy złożyć odpowiednie dokumenty do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Możesz to zrobić przez portal PUE ZUS lub tradycyjnie w najbliższym oddziale.

Potrzebny Ci będzie:

• skrócony odpis aktu urodzenia dziecka potwierdzony za zgodność z oryginałem (lub zaświadczenie od lekarza o przewidywanej dacie porodu jeśli starasz się o zasiłek macierzyński przed porodem),
• formularz ZUS Z-3B, gdzie podajesz m.in. swój rachunek bankowy do wpłat,
• wniosek o zasiłek macierzyński ZAM określający konkretny zakres dat z podziałem na zasiłek macierzyński i rodzicielski,
• oświadczenie drugiego rodzica o rezygnacji z zasiłku w tym samym okresie.

Po przyznaniu zasiłku niezbędne jest także odpowiednie przerejestrowanie w ZUS.

Na czas pobierania zasiłku będziesz zobligowana do opłacania tylko składki zdrowotnej. Składki społeczne finansowane są z budżetu państwa.

Czy można prowadzić firmę w trakcie pobierania zasiłku macierzyńskiego?

To pytanie często pada z ust naszych klientek.

Mama pobierająca zasiłek macierzyński z tytułu jednoosobowej działalności gospodarczej może legalnie prowadzić swoją firmę, świadczyć usługi, wystawiać faktury i uzyskiwać przychody.

Co do zasady opłaca wtedy z działalności tylko składkę zdrowotną, chyba, że kwota przyznanego zasiłku nie przekracza kwoty 1000 złotych. Wtedy zwolniona jest także z opłacania składki zdrowotnej.

Zawieszenie działalności na czas urlopu macierzyńskiego

Kolejną opcją jest zawieszenie działalności gospodarczej na czas trwania urlopu macierzyńskiego.

Szczególnie w pierwszych miesiącach po pojawieniu się dziecka kobiety często decydują się całkowicie zrezygnować z pracy na rzecz opieki nad maluchem.

Pamiętaj!

Aby otrzymać zasiłek macierzyński na dzień porodu musisz być zgłoszona do ubezpieczenia chorobowego. Nie zawieszaj więc działalności z datą wcześniejszą, ponieważ otrzymasz negatywną decyzję z ZUS.

Macierzyństwo a własna działalność – o czym warto pamiętać?

Macierzyństwo na własnej działalności gospodarczej różni się od tego na etacie przede wszystkim poziomem elastyczności i odpowiedzialności.

Prowadzenie firmy nie wyklucza możliwości bycia mamą, a polski system ubezpieczeń pozwala na sprawne łączenie roli zawodowej z rodzicielską pod warunkiem, że odpowiednio wcześniej zadbasz o formalności.

Kluczowa jest świadomość własnych praw i obowiązków składkowych. Błędy w zgłoszeniach do ubezpieczeń, wniosek złożony po terminie mogą niepotrzebnie skomplikować Twój urlop macierzyński.

Warto skorzystać z pomocy doświadczonego biura rachunkowego znającego specyfikę przepisów dotyczących świadczeń rodzicielskich. Odpowiedni specjalista krok po kroku poprowadzi Cię przez całą procedurę, podpowie optymalne rozwiązania, złoży w Twoim imieniu niezbędne deklaracje oraz dopilnuje wszystkich terminów.

Ty natomiast delegując te obowiązki zyskasz komfort i spokój, byś w pełni mogła cieszyć się urokami macierzyństwa.