W ostatnich latach obserwuje się rosnącą dbałość pacjentów o wygląd ich uzębienia. Coraz częściej do gabinetu stomatologicznego przychodzą osoby nie z bolącym zębem, ale po to, by zadbać o swój piękny uśmiech.. Popularne stały się takie zabiegi jak wybielanie, polerowanie czy korekta kształtu zębów. W związku z tym stomatolog nie wykonuje już tylko usług medycznych, ale również usługi stomatologii estetycznej. Granica między nimi bywa czasem trudna do jednoznacznego określenia. Przepisy prawa nie definiują tych usług. Jednak jeśli prowadzisz swój własny gabinet powinieneś rozróżniać i dzielić te dwa obszary Twojej pracy, ponieważ może mieć to istotne znaczenie przy rozliczaniu podatków Twojej firmy.
W ramach przypomnienia usługi medyczne wykonywane przez osoby posiadające zawód medyczny mogą być zwolnione z podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust.1 pkt 19 ustawy o VAT. Lekarz dentysta spełnia przesłankę tego zwolnienia, ponieważ jest osobą wykonującą zawód medyczny. Jednak samo posiadanie uprawnień medycznych nie jest wystarczające do zastosowania zwolnienia z VAT. Konieczne jest także spełnienie przesłanki przedmiotowej, czyli wykazanie, że dana usługa ma rzeczywiście charakter medyczny i służy ochronie zdrowia pacjenta (czyli profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu lub poprawie zdrowia). To wyliczenie ma charakter zamknięty i nie wolno go nadinterpretować.
W przypadku stomatologii, wiele usług niewątpliwie spełnia warunek ochrony zdrowia pacjenta. Do najczęściej spotykanych świadczeń zwolnionych z VAT wykonywanych przez lekarzy stomatologów należą między innymi:
- leczenie próchnicy,
- leczenie kanałowe,
- usuwanie zębów,
- leczenie chorób przyzębia,
- leczenie stanów zapalnych jamy ustnej,
- diagnostyka stomatologiczna,
- zabiegi chirurgii stomatologicznej.
Przy tego typu usługach nie ma wątpliwości, że świadczenie służy profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu lub poprawie zdrowia pacjenta. Jednak tak jak już wspomnieliśmy wcześniej, coraz częściej w gabinecie zdarza się, że głównym celem nie jest leczenie choroby, lecz poprawa wyglądu zębów (tzw. stomatologia estetyczna). Ten rodzaj usług – zdaniem organów podatkowych – nie służy profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu lub poprawie zdrowia pacjenta i nie korzysta ze zwolnienia z VAT jako usługa medyczna. Wówczas lekarz dentysta, który nie jest zgłoszony jako czynny podatnik podatku VAT i wykonuje tego typu usługi może skorzystać z innego zwolnienia – jest to zwolnienie podmiotowe na podstawie art. 113 ust.1 i 9 ustawy o VAT. Oznacza to, że przy sprzedaży usług innych niż medyczne (czyli np. przy poprawie wyglądu uzębienia) podmiot medyczny może korzystać ze zwolnienia podmiotowego do limitu 240 tysięcy złotych przychodu (limit obowiązujący od 2026 roku). Po przekroczeniu tego limitu, usługi z zakresu stomatologii estetycznej podlegają opodatkowaniu według podstawowej stawki VAT 23%.
Do zabiegów, które najczęściej budzą wątpliwości należą między innymi:
- wybielanie zębów,
- piaskowanie,
- polerowanie zębów,
- zakładanie licówek wyłącznie ze względów estetycznych,
- korekta kształtu zębów bez wskazań medycznych.
Kluczowe znaczenie ma więc cel świadczenia. Organy podatkowe wielokrotnie podkreślały, że należy analizować, czy dany zabieg jest wykonywany w ramach procesu leczenia lub profilaktyki zdrowotnej, czy też stanowi wyłącznie usługi mające na celu poprawę walorów wizualnych uśmiechu pacjentów. Dla przykładu piaskowanie wykonywane w ramach higienizacji jamy ustnej i profilaktyki chorób przyzębia może być uznane za usługę medyczną. Natomiast wybielanie zębów wykonywane wyłącznie w celu poprawy estetyki uśmiechu najczęściej nie jest traktowane jako usługa medyczna, ale jako usługa estetyczna. Granica pomiędzy tymi kategoriami usług jest niestety płynna, a ocena charakteru danej usługi może nie być jednoznaczna. Z perspektywy lekarza stomatologa, istotne będzie więc prowadzenie szczegółowej dokumentacji pacjenta zawierającej obszerny opis czy ewentualne wyniki badań lub zdjęcia RTG, które w razie kontroli z Urzędu Skarbowego będą dowodem na prawidłowe zaklasyfikowanie danej usługi.
Niezależnie od kwestii opodatkowania VAT, lekarze dentyści prowadzący prywatną praktykę mają obowiązek ewidencjonowania sprzedaży na kasie fiskalnej, jeśli świadczą usługi na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej. Oznacza to, że pacjent korzystający z usług gabinetu stomatologicznego powinien otrzymać paragon fiskalny dokumentujący wykonanie określonej usługi. Tu bardzo ważne jest prawidłowe oznaczenie świadczonych usług (np. usługa medyczna lub usługa z zakresu medycyny estetycznej). Nazwa powinna być na tyle precyzyjna, aby umożliwiała identyfikację rodzaju świadczenia i ułatwiała prawidłowe rozliczenie podatku VAT.
Do kontrolowania przez Ciebie i Twoją księgową momentu przekroczenia obowiązującego limitu VAT istotne jest by w raporcie okresowym za dany miesiąc możliwe było odróżnienie jaką kwotę brutto stanowią usługi medyczne, a jaką usługi z zakresu stomatologii estetycznej. Choć znaczna część świadczeń stomatologicznych korzysta ze zwolnienia z podatku VAT na podstawie art. 43 ust.1 ustawy o VAT, nie oznacza to, że każda usługa w gabinecie dentysty jest usługą medyczną. Dlatego tak istotne jest rzetelne prowadzenie ewidencji sprzedaży oraz dokumentacji medycznej pacjenta.
